Κώφωση: περισσότερα από αυτό που νομίζουμε
Συνεχίζοντας τον αγώνα μας για συμπερίληψη, ξεκινάμε έναν κύκλο θεμάτων που έχουν να κάνουν με την κώφωση, όχι τόσο σαν ένα ιατρικό θέμα αλλά και σαν ένας διαφορετικός τρόπος επικοινωνίας, αντίληψης και εμπειρίας του κόσμου. Εδώ θα δούμε πως μπορούμε να βάλουμε την συμπερίληψη στην πράξη.
Όταν οι περισσότεροι άνθρωποι ακούν τη λέξη «κώφωση», σκέφτονται κυρίως την απώλεια ακοής. Όμως η κώφωση δεν είναι απλώς η απουσία ήχου. Είναι ένας διαφορετικός τρόπος επικοινωνίας, αντίληψης και εμπειρίας του κόσμου.
Πολλά Κωφά άτομα επικοινωνούν μέσω της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας, μιας ολοκληρωμένης φυσικής γλώσσας με δική της γραμματική και έκφραση. Άλλοι χρησιμοποιούν ακουστικά βοηθήματα, διαβάζουν χείλη ή συνδυάζουν διαφoρετικούς τρόπους επικoινωνίας στην καθημερινότητά τους. Δεν υπάρχει μόνο ένας τρόπος να είναι κάποιος Κωφός.
Πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν τους όρους «Κωφός» και «βαρήκοος» σαν να σημαίνουν το ίδιο πράγμα, όμως δεν είναι πάντα έτσι. Κάποιοι άνθρωποι έχουν μερική απώλεια ακοής και προτιμούν τον όρο «βαρήκοος», ενώ άλλοι αυτοπροσδιορίζονται ως Κωφοί και αισθάνονται ότι ανήκουν στην Κοινότητα των Κωφών και στη Νοηματική Γλώσσα. Δεν υπάρχει μία μόνο εμπειρία κώφωσης, κάθε άνθρωπος βιώνει και εκφράζει διαφορετικά την επικοινωνία και την ταυτότητά του.
Η κώφωση επηρεάζει αρκετές πλευρές της ζωής, όπως την εκπαίδευση, την εργασία, την πρόσβαση στην πληροφορία και την κοινωνική συμμετοχή. Κάτι που για έναν ακούοντα θεωρείται αυτονόητο, μια ανακοίνωση από μεγάφωνο ή μια τηλεφωνική επικοινωνία, μπορεί να αποτελεί εμπόδιο για ένα Κωφό άτομο.
Συχνά, όμως, το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι η ίδια η κώφωση, αλλά η έλλειψη ενημέρωσης. Για παράδειγμα, πολλοί πιστεύουν ότι χρειάζεται να ανεβάζουν τον τόνο για να επικοινωνήσουν με ένα Κωφό άτομο. Στην πραγματικότητα, αυτό που βοηθά περισσότερο είναι η οπτική επαφή, η καθαρή άρθρωση και η φυσική επικοινωνία.
Τα τελευταία χρόνια, η κοινωνία αρχίζει να κατανοεί ότι η κώφωση δεν αποτελεί μόνο ένα ιατρικό θέμα, αλλά και μια γλωσσική και πολιτισμική ταυτότητα. Η Κοινότητα των Κωφών διαθέτει τη δική της γλώσσα, ιστορία και κουλτούρα, ενώ τα Κωφά άτομα συμμετέχουν ενεργά σε κάθε τομέα της ζωής, από την εκπαίδευση και την τέχνη μέχρι τον αθλητισμό.
Ίσως, τελικά, το σημαντικότερο δεν είναι τι δεν ακούει ένας Κωφός άνθρωπος, αλλά πόσα δεν γνωρίζει ακόμη η κοινωνία για την κώφωση.
Και αυτή είναι μόνο η αρχή.
Στα επόμενα άρθρα θα ανακαλύψουμε περισσότερα για την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, την καθημερινότητα των Κωφών ατόμων, την προσβασιμότητα, τον αθλητισμό και τους μύθους που εξακολουθούν να υπάρχουν γύρω από την κώφωση.
